Przystanek Kłodzko

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej [1]

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej [1]

 

W drodze po odznakę…

 

Dziś pierwszy wpis prezentujący krzyże i kapliczki pokutne znajdujące się na terenie Ziemi Kłodzkiej. Efektem naszych wiosennych wypraw są piękne zdjęcia starych kamiennych zabytków. Mamy też nadzieję, na otrzymanie odznaki regionalnej „Krzyże i kapliczki kamienne na Ziemi Kłodzkiej”.

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Odznaka została ustanowiona przez Oddział PTTK „Ziemi Kłodzkiej” w Kłodzku. Można ją zdobywać od 1 października 2017 roku. Żeby otrzymać odznakę, należy odwiedzić co najmniej 17 (z 20) krzyży oraz co najmniej 8 (z 9) kapliczek z wykazu stanowiącego załącznik do regulaminu. Celem odznaki jest promocja regionu, odnalezienie krzyży i kapliczek w terenie, w miejscach wymienionych w załączniku do regulaminu, ich opisanie, uaktualnienie wiedzy z tego zakresu. Odznakę weryfikuje i przyznaje, prowadzi ewidencję oraz sprzedaż Oddział PTTK w Kłodzku. Odznakę może zdobywać każdy, po ukończeniu 7 roku życia, dzieci i młodzież pod opieką dorosłych. Odznakę można zdobywać podczas zdobywania innych odznak turystycznych. Maksymalny czas zdobywania odznaki jest nieograniczony. [źródło informacji]

 

Czym są krzyże pokutne, zwane krzyżami pojednania?

 

Dolny Śląsk, oprócz mnóstwa świetnych kościołów, kamieniczek, zamków i pałaców, spotykanych niemal w każdej miejscowości, ma też zabytki mniej rzucające się w oczy […] tajemnicze kamienne krzyże znajdowane w zaskakujących niekiedy miejscach. […] Przy takim krzyżu można spotkać tabliczkę z lakonicznym napisem: „KRZYŻ POKUTNY. XIV – XVI w. STAWIANY PRZEZ ZABÓJCĘ NA MIEJSCU ZBRODNI”. […] Krzyże i kapliczki pokutne były aż do XVI w. wystawiane jako jeden z warunków pojednania zabójcy z rodziną ofiary i często mają wyryte narzędzie dokonanej
zbrodni. […] Czasem jako pokutne pochopnie są określane kamienne krzyże umieszczane w szczytach kościołów […] Osobny typ kamiennych zabytków stanowią wolno stojące kamienne kapliczki słupowe lub wnękowe, umieszczane w murze kościelnym. W Glinicy na trzonie takiej kapliczki jest wyryty miecz, co pozwala ją zakwalifikować jako pokutną,
natomiast w wielu innych przypadkach (pomijając XVII-wieczne i późniejsze) mogą to być tzw. „latarnie umarłych” stawiane na cmentarzach albo w ich pobliżu i będące rodzajem nagrobka poświęconego konkretnej osobie (Lubnów, Szymanów) lub ogólnie – zachętą do modlitwy za dusze zmarłych. […] Ponieważ postawienie kamiennego krzyża wieńczyło ugodę między rodziną ofiary a zabójcą, od kilku lat propagowana jest nazwa „krzyże pojednania”. […]

Źródło: Witold Komorowski “Kamienne krzyże i kapliczki na Dolnym Śląsku” – pdf z całym świetnym tekstem można pobrać na stronie Krzyże pokutne 

 

W bieżącym roku udało nam się odwiedzić i sfotografować siedem krzyży oraz dwie kapliczki (im poświęcony będzie oddzielny wpis).

 

[1/2018] Szalejów Dolny 

 

Krzyż – zwany szwedzkim, znajdujący się przy kaplicy św. Marii Magdaleny (w centrum wsi) upamiętnia ofiary wojny trzydziestoletniej z 1645 roku. Przestawiony został na to miejsce podczas prostowania drogi w Szalejowie Górnym w 1988 roku. 

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

[2/2018] Czerwieńczyce 

 

Krzyż z czerwonego piaskowca stoi na cmentarzu przykościelnym, na lewo od wejścia.

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

[3/2018] Dzikowiec 

 

Po wyburzeniu budynku, w którym był wmurowany, krzyż przeniesiono na skwer przy głównym skrzyżowaniu we wsi. Poprzednio był wmurowany w narożniku domu nr 83 (dawna gospoda) stojącego przy skrzyżowaniu dróg.

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

[4/2018] Wolibórz 

 

Po południowej stronie szosy, za płotem domu nr 130, naprzeciwko murowanej kapliczki domkowej.

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

[5/2018] Kłodzko I

 

Krzyż na cmentarzu (przy ulicy Korytowskiej) w Kłodzku, obok murowanej kaplicy, przy ogrodzeniu, na prawo od głównego wejścia. Od strony cmentarza widoczny jest ryt włóczni.

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

[6-7/2018] Krosnowice

 

Dwa krzyże kamienne znajdują się na szczytach kościoła w Krosnowicach.

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej

 

Za miesiąc postaram się zaprezentować Wam sfotografowane tej wiosny kamienne kapliczki. Ciekawa jestem, czy tego typu obiekty znajdują się także i na Waszym terenie? Napiszcie mi w komentarzach – chętnie je odwiedzę z aparatem 🙂

 

Print Friendly, PDF & Email

4 komentarze do wpisu „Krzyże i kapliczki pokutne Ziemi Kłodzkiej [1]”

  1. Z zainteresowaniem przeczytałam Twój wpis.O krzyżach pokutnych pierwszy raz słyszę.Nie spotkałam się z nimi w mojej okolicy.
    Pozdrawiam

    • Naprawdę? U nas spotkać można je bardzo często, a ja zetknęłam się z nimi – i ich ideą – bardzo dawno temu, chyba nawet będąc dzieckiem…

Dodaj komentarz